Biuletyn Socjoterapeutyczny

Sprawozdanie z IV Konferencji Polskiego Stowarzyszenia Socjoterapeutów

Jacek Ruciński — 2026-01-19

Superwizja w socjoterapii. Implikacje podejścia psychodynamicznego dla szkolenia socjoterapeutów i dobrych praktyk w pracy socjoterapeutycznej

Piotr Miszewski — 2026-01-19

Celem artykułu jest opisanie znaczenia superwizji w pracy socjoterapeutycznej i procesie kształcenia
socjoterapeutów. Superwizja własnej pracy z grupą pełni funkcję dydaktyczno-szkoleniową,
jak również wzmacnia socjoterapeutę w procesie udzielania pomocy i w ten sposób zapobiega
wypaleniu zawodowemu. Ramą teoretyczną artykułu są koncepcje psychodynamiczne wskazujące
na istotne znaczenie w pracy z grupą socjoterapeutyczną procesów przeniesieniowo-przeciwprzeniesieniowych,
których omówienie stanowi zasadniczą treść podlegającą analizie podczas
superwizji. Wypracowanie ogólnie akceptowanych w środowisku socjoterapeutów zasad dotyczących
korzystania z superwizji przyczyniłoby się do profesjonalizacji socjoterapii jako grupowej
formy pomocy dzieciom i młodzieży.

Socjoterapia jako narzędzie wsparcia osób dorosłych – perspektywa teoretyczno-praktyczna

Katarzyna Nosek-Kozłowska — 2026-01-19

Celem artykułu jest przybliżenie istoty socjoterapii oraz możliwości adaptacji jej założeń do pracy
z dorosłymi uczestnikami. Tekst łączy wiedzę opartą na dorobku uznanych autorów z osobistymi
refleksjami wynikającymi z doświadczeń autora w pracy z dorosłymi w grupie socjoterapeutycznej.
W części teoretycznej przedstawiono podstawowe definicje i koncepcje, stanowiące fundament
podejścia socjoterapeutycznego. Następnie omówiono specyfikę prowadzenia grupy z osobami
dorosłymi, ze szczególnym uwzględnieniem relacyjnych schematów, mechanizmów obronnych
oraz konieczności modyfikacji klasycznych metod pracy. Artykuł podkreśla znaczenie uważności,
elastyczności i dostosowania procesu do dojrzałości emocjonalnej uczestników. Ostatnia część
zawiera osobiste refleksje autora dotyczące przebiegu pracy z dorosłymi kobietami, ukazując, jak
teoria może przekładać się na praktykę w warunkach realnej pracy grupowej. Artykuł stanowi
próbę spojrzenia na socjoterapię jako narzędzie możliwe do skutecznego wykorzystania także
poza kontekstem pracy z dziećmi i młodzieżą.

Socjoterapia w specjalistycznych placówkach wsparcia dziennego i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii

Barbara Jankowiak — 2026-01-19

Celem artykułu jest opisanie sposobu prowadzenia socjoterapii w Specjalistycznych Placówkach
Wsparcia Dziennego i Młodzieżowych Ośrodkach Socjoterapii. Instytucje te stanowią ważny
element polskiego systemu pomocy i wsparcia, zapewniając dzieciom i młodzieży oddziaływania
edukacyjne, wychowawcze i terapeutyczne. Świetlice socjoterapeutyczne kierują swoją ofertę
głównie do dzieci i młodzieży z grup ryzyka, natomiast MOS-y obejmują wsparciem młodzież
zagrożoną niedostosowaniem społecznym, wymagającą intensywniejszych oddziaływań wychowawczych
i terapeutycznych. W obu typach placówek socjoterapia realizowana jest przede
wszystkim w formie oddziaływań społeczno-wychowawczych, uzupełnianych indywidualnymi
formami wsparcia oraz pracą grupową o charakterze terapeutycznym. Analiza literatury przedmiotu
wskazuje jednak, że ten ostatni wymiar – socjoterapia rozumiana jako specjalistyczna,
terapeutyczna praca z grupą – bywa w praktyce niedoceniany, co może ograniczać skuteczność
oddziaływań w obu typach instytucji. Istnieje potrzeba prowadzenia badań naukowych w celu
poznania specyfiki prowadzonych oddziaływań socjoterapeutycznych, by na tej podstawie wypracować
katalog dobrych praktyk w tych placówkach.

Przeniesienie i przeciwprzeniesienie w grupie socjoterapeutycznej – studium przypadku

Dorota Chudzik — 2026-01-19

Celem artykułu jest przedstawienie za pomocą studium przypadku przeniesienia i przeciwprzeniesienia
grupowego podczas ośmiomiesięcznej grupy socjoterapeutycznej oraz podzielenie się
refleksjami związanymi z mocnymi i słabymi stronami opisywanego przykładu. Grupa była
prowadzona w nurcie psychodynamicznym, dlatego w artykule ukazano dynamikę poszczególnych
etapów procesu grupowego i pojawiających się w nich reakcjach emocjonalnych zarówno
uczestników, jak i prowadzących. Opisywane przykłady mają charakter doświadczenia własnego
i są subiektywną oceną odnoszącą się do ram teoretycznych. W artykule uwzględniono sytuacje
trudne, które miały realny wpływ na charakter grupy i to, w jaki sposób się ona potoczyła, z jednoczesną
próbą wyjaśnienia opisywanych sytuacji i nadania im rozumienia w zgodnie z myślą
psychodynamiczną.

Zastosowanie kart metaforycznych w socjoterapii

Magdalena Szutarska — 2026-01-19

Artykuł omawia zastosowanie kart metaforycznych w pracy socjoterapeutycznej, akcentując ich
rolę jako narzędzia wspierającego proces grupowy. Socjoterapia jako grupowa forma pomocy
psychologiczno-pedagogicznej skierowana jest głównie do dzieci i młodzieży z grup ryzyka lub
przejawiających trudności psychospołeczne. Wyróżnia się jej trzy główne cele: rozwojowe, profilaktyczne
i korekcyjno-terapeutyczne. Praca grupowa przebiega przez cztery etapy: adaptacji,
eksploracji różnic, konstruktywnej współpracy oraz zamykania procesu. Karty metaforyczne,
poprzez uruchamianie mechanizmów projekcyjnych, wspierają uczestników w ekspresji emocji,
refleksji i integracji doświadczeń. Ich stosowanie wymaga respektowania zasad dobrowolności,
akceptacji i nieinterpretowania wypowiedzi. Artykuł prezentuje konkretne przykłady ćwiczeń
z kartami dostosowane do poszczególnych faz rozwoju grupy.

Możliwość wykorzystania elementów edukacji seksualnej w socjoterapii

Klaudia Lis-Maciejewska — 2026-01-19

Edukacja seksualna stanowi istotny czynnik wspierania rozwoju nastolatków, przyczyniając się
do nabywania wiedzy, umiejętności i postaw niezbędnych do podejmowania odpowiedzialnych
decyzji dotyczących zdrowia seksualnego. Włączenie elementów edukacji seksualnej do działań
socjoterapeutycznych daje szanse nie tylko na zrozumienie przez nastolatków ważnych dla nich
tematów związanych z płcią i seksualnością, ale także na rozwój kompetencji emocjonalnych,
społecznych i behawioralnych. Niniejszy artykuł wskazuje rolę edukacji seksualnej w socjoterapii,
podkreślając jej potencjał w zakresie zapobiegania ryzykownym zachowaniom seksualnym,
promowania bezpieczeństwa i wspierania rozwoju zdrowych relacji międzyludzkich. Analiza podkreśla
znaczenie dostarczania naukowo dokładnych i odpowiednich dla wieku informacji, a także
tworzenia środowiska akceptacji, otwartej komunikacji i konstruktywnej informacji zwrotnej.
Dzięki połączeniu strategii edukacyjnych i terapeutycznych socjoterapia wzbogacona o edukację
seksualną może zwiększyć samoświadomość, regulację emocjonalną i kształtowanie tożsamości
u nastolatków. Artykuł podkreśla znaczenie tego zintegrowanego podejścia dla promowania zarówno
dobrego samopoczucia psychicznego, jak i zdrowia seksualnego, umożliwiając ostatecznie
młodym ludziom bezpieczne i odpowiedzialne poruszanie się po zawiłościach relacji intymnych.

The Role of Self-Acceptance in Civic Engagement Among Academic Students from Poland, Lithuania, and Croatia During the COVID-19 Pandemic

Mateusz Marciniak — 2026-01-19

The aim of research was to explore the relationship between self-acceptance (SA) and civic engagement
(CE) among academic students (N= 1,362) from Poland, Lithuania and Croatia. Binomial
logistic regression and subgroup analyses (by gender, country, study degree, and study field) were performed. The results indicated that the students with the lowest levels of SA exhibited
the lowest levels of CE. In addition, men were less likely to present high CE compared to women,
students from Lithuania were less likely to be highly civically engaged in comparison to those
studying in Poland, and students of the natural sciences and humanities were less likely to have
a high level of CE than those studying social sciences. The study underscores the critical role of
self-acceptance in promoting civic engagement among young adults. During health crises such
as a pandemic, it is essential to encourage student involvement in activities that support local and
global communities, particularly focusing on individuals with the lowest levels of self-acceptance.

The Importance of Interpersonal Communication in Teaching Modern Students

Orit Lehrer Kanfo — 2026-01-19

The article focuses on the importance of interpersonal communication in lecturer-student relationships,
in an era in which higher education has shifted from an elitist model to mass education.
Through training and professional development, lecturers can improve their abilities
in five key communication dimensions: lesson organization, message clarity, interaction with
students, generating interest, and creating value. The combination of these dimensions, along
with a learner-centred teaching approach and the adaptation of teaching practices to the unique
characteristics of students from Generation Y and Z, are the key to quality teaching in higher
education.

Recenzja książki: Socjoterapia w murach Uniwersytetu. Program socjoterapeutyczny „Jestem niepowtarzalna, piękna i wyjątkowa” dla kobiet przejawiających trudności w budowaniu pozytywnego obrazu własnej osoby, autorstwa Katarzyny Nosek-Kozłowskiej.

Barbara Jankowiak — 2026-01-19